To evaluate the effect of nitrogen and water withholding in vegetative growth stage of corn on efficacy of nicosulfuron and 2,4-D+ MCPA an experiment was conducted as a factorial arrangement in a randomized complete block design with three replications at Tarbiat Modares University in 2017. The first factor contained four treatments including application of nicosulfuron, 2,4-D+ MCPA, weed free and weed infested as control. The second factor consisted of normal irrigation and water withholding from 4 to 8 leaf stage. Third factor contained either urea application or no fertilizer application. Normal irrigation and nitrogen fertilizer application significantly increased nicosulfuron and 2,4-D+ MCPA efficacy in weed control and total weed dry weight decreased to 341 and 361 g.m-2 respectively compared 1370 g.m-2 as weed infested. Nicosulfuron and 2,4-D+ MCPA reduced weed total dry weight significantly under irrigation withholding. Grain yield increased with application of nitrogen and nicosulfuron. Grain yield was higher with application of 2,4-D+ MCPA than nicosulfuron without nitrogen application under irrigation withholding. Application of nicosulfuron with nitrogen application provided satisfactory weed control and increased grain yield.

1افرا پلت یکی از گونه های صنعتی و غالب جنگل­های هیرکانی (خزری) است. این گونه در جنگل­ های دیگر نقاط دنیا کمتر دیده می ­شود و فقط از جنگل­ های قفقاز گزارش شده است و از این رو اطلاعات در خصوص این گونه ارزشمند بسیار محدود است. هدف از این تحقیق بررسی پاسخ این گونه به تنش خشکی به عنوان یکی از پیامدهای تغییرات اقلیمی است. نهال­ های افرا ازنظر ارتفاع، قطر پایه، سطح برگ، سطح ویژه برگ، زی­توده، رنگدانه­ های فتوسنتزی، محتوای نسبی آب، پرولین آزاد، مالون­ دی ­آلدئید، فعالیت پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. نهال­ های گلدانی یک ساله در معرض چهار رژیم رطوبت آب (100، 75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی) تحت عنوان شاهد (بدون تنش آبی)، تنش آبی شدید، تنش آبی متوسط ​​و تنش آبی خفیف قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تنش خشکی صفات رشد در افرا پلت را کاهش داد و موجب کاهش ارتفاع نهال­ ها، قطر یقه، زی­­توده و سطح برگ شد، اما سطح ویژه برگ در تیمار تنش متوسط ​​افزایش معنی داری را نشان داد. تنش خشکی محتوای کلروفیل را کاهش  داد، اما کاروتنوئیدها تفاوت معنی داری را در تیمارهای تنش نشان ندادند. محتوی نسبی آب برگ فقط تحت تنش شدید خشکی کاهش معنی­ دار داشت. محتوای پرولین و مالون دی­ آلدئید در تیمار تنش متوسط ​​و شدید افزایش معنی­ دار یافت. تنش خشکی موجب افزایش فعالیت آنزیم­ های پراکسیداز و سوپر اکسید­دی سموتاز گردید و بالاترین میزان فعالیت آنزیم ­ها در تنش خفیف و متوسط مشاهده گردید. پژوهش حاضر نشان داد که نهال­ های افرا پلت توانسته­ اند با پاسخ­ های ریخت ­شناسی و فیزیولوژیکی به خشکی مقاومت نشان داده و  به کمک مکانیسم­ های اجتناب و تحمل به تنش خشکی پاسخ داده ­اند. نتایج این تحقیق به طور خلاصه مکانیسم­ های تحمل به خشکی را در افرا پلت را نشان داد و اطلاعات پایه­ای برای پژوهش های بیشتر در آینده فراهم خواهد ساخت.

In order to identify the correlations and relationships between different traits in the bread wheat, 30 genotypes were investigated as sub-factors under the split plot experiment in the completely randomized design in greenhouse and the randomized complete block design in the field with three replications under the normal irrigation and post-anthesis water STRESS conditions. The results of the canonical correlation analysis showed that at both normal and moisture STRESS levels, there was a significant correlation between the pair of canonical variables obtained from the phenological traits and the yield components. Under the normal conditions in the greenhouse, to increase the spike density and length, the number of days to 50% flowering can be considered as a suitable selection criterion. According to the results of canonical correlation analysis, under the STRESSed conditions in greenhouse, to increase the spike length, the number of days to the heading, maturity and 50% of flowering were among the important and effective factors. Under the optimum irrigation conditions in the field, the number of days to maturity was considered as one of the factors influencing the seed weight per spike. The results of canonical correlation analysis under the field STRESS conditions showed that to increase the 1000-seed weight, the number of days to maturity can be considered an appropriate selection criterion.

به منظور بررسی تاثیر تنش خشکی آخر فصل بر عملکرد، اجزای عملکرد و شاخص های ارزیابی تنش در 20 ژنوتیپ پیشرفته جو، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بیرجند در سال زراعی 87-86 به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش، شامل تنش خشکی در دو سطح شاهد (آبیاری کامل) و قطع آبیاری در مرحله 50 درصد ظهور سنبله، و ژنوتیپ های جو شامل 20 ژنوتیپ در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که قطع آبیاری به ترتیب موجب کاهش 14.64 و 8.12 درصدی عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک جو نسبت به تیمار آبیاری کامل گردید. بر اساس شاخص SSI ژنوتیپ های شماره 2، 3، 7، 9، 10 و 15، از نظر شاخص STI و GMP ژنوتیپ های شماره 5، 8، 18 و 20، بر اساس شاخص MP ژنوتیپ های شماره 8، 18 و 20 و بر اساس TOL ژنوتیپ های شماره 2، 3، 7، 9 و 10 به عنوان ژنوتیپ های متحمل به خشکی آخر فصل انتخاب شدند. جمع بندی نتایج حاصل از بررسی همبستگی نشان می دهد که شاخص های MP،GMP و STI بهترین شاخص ها برای گزینش و تعیین ژنوتیپ های متحمل به تنش خشکی آخر فصل در بین ژنوتیپ های مورد بررسی جو می باشند. با بررسی کلیه شاخص ها و با توجه به این که بهترین ژنوتیپ ها، ژنوتیپ هایی با عملکرد بالا در شرایط عادی و حداقل کاهش عملکرد در شرایط تنش است، ژنوتیپ های26216/4Arar   5th EBYTM83-4 وبه عنوان متحمل ترین ژنوتیپ ها انتخاب گردیدند.

به منظور شناسایی ژنوتیپ های متحمل به تنش خشکی جو، غربال کردن شاخص های کمی تحمل به خشکی و تعیین بهترین شاخص ها، پژوهشی با استفاده از 20 ژنوتیپ پیشرفته جو در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و در دو شرایط بدون تنش و تنش رطوبتی (دیم) در سال زراعی 89-1388 در مزرعه تحقیقات کشاورزی بروجرد انجام شد. بر مبنای عملکرد دانه ژنوتیپ ها محیط های بدون تنش (Yp) و تنش رطوبتی ((Ys، شاخص های کمی مقاومت به تنش خشکی از قبیل: شاخص تحمل ((TOL‏، میانگین بهره وری MP))‏، میانگین هندسی بهره وری (GMP)‏، میانگین هارمونیکHM) )‏، شاخص حساسیت به تنش (SSI) و شاخص تحمل تنش ((STI محاسبه شدند. نتایج حاصل از مقایسه میانگین ها نشان داد که بیشترین میانگین عملکرد در شرایط آبی مربوط به ژنوتیپ  7( (MB-79-4و در شرایط تنش مربوط به ژنوتیپ  (MB-82-4) 14بود. بیشترین میانگین هارمونیک، میانگین هندسی بهره وری، میانگین بهره وری و شاخص تحمل مربوط به دو ژنوتیپ 11 و  14(CB-83-15 و MB-82-4) بود و بیشترین مقدار دو شاخص حساسیت به تنش و تحمل به تنش نیز مربوط به ژنوتیپ 6 بود. نتایج حاصل از تجزیه ضرایب همبستگی نشان داد که چهار شاخص MP, GMP, HM و STI به دلیل همبستگی بالا با عملکرد دانه ژنوتیپ ها در دو محیط، مناسب ترین شاخص ها برای غربال کردن ژنوتیپ ها در دو شرایط آزمایش هستند. با توجه به این چهار شاخص و عملکرد بالای ژنوتیپ ها در دو شرایط محیطی، بهترین ژنوتیپ های متحمل به تنش خشکی، ژنوتیپ های 7، 11، 14 و  19(CB-83-15 MB-79-4، MB-82-4 و CB-84-10) تشخیص داده شدند.

مقدمه و هدف: در مناطق نیمه خشک نظیر بخش وسیعی از کشور ایران به دلیل پراکنش نامطلوب بارندگی و افزایش یکباره دما در زمان پر شدن دانه، کاهش رطوبت خاک از جمله مهم ترین عامل نقصان رشد و نمو گندم محسوب می شود، لذا با ارزیابی اثرات تنش خشکی روی ارقام مورد مطالعه می توان مطلوب ترین رقم را تشخیص داد و از آن برای اهداف به نژادی آتی استفاده نمود. بنابراین هدف از این پژوهش شناسایی ارقام متحمل به خشکی و نیز خصوصیات آن‏ها با کمک شاخص های مقاومت به خشکی می باشد که سبب عملکرد بالاتر در شرایط اقلیمی خشک می شوند. مواد و روش ها: آزمایش حاضر در مزرعه آموزشی-پژوهشی دانشگاه پیام نور مرکز اسدآباد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط تیمار رطوبتی در سال زراعی 96-1395 طراحی و اجرا گردید. تیمار رطوبتی در شرایط اعمال تنش خشکی به­ صورت قطع آبیاری بعد از گل دهی و در شرایط بدون تنش خشکی مطابق معمول منطقه تحقیق انجام پذیرفت. تعداد 14 رقم از مجموع ارقام قدیم و جدید گندم نان در این پژوهش استفاده گردید. از شاخص های تحمل به خشکی در این پژوهش استفاده گردید. یافته ها: نتایج مقایسه میانگین‏ ها این آزمایش نشان داد که بیشترین میانگین عملکرد در شرایط بدون تنش خشکی و تنش خشکی به ترتیب مربوط به رقم 10 و 2 بود. بیشترین شاخص STRESS Tolerance Index، Mean Productivity،Geometric Mean Productivity،Harmonic Index، Abiotic-STRESS Tolerance Index، Modified STRESS Tolerance index in without DROUGHT STRESS، Modified STRESS Tolerance index in DROUGHT STRESS و STRESS Tolerance Score را ارقام شماره 10، 2 و 6 داشتند. نتایج حاصل از تحلیل همبستگی بین شاخص­ ها و میانگین عملکرد در شرایط بدون تنش خشکی و تنش خشکی نشان داد که مناسب ­ترین شاخص برای غربال کردن ارقام در دو شرایط محیطی در این مطالعه، شاخص­ های STI، ATI، K1STI، K2STI، STS، MP، HAM و GMP بودند. همچنین تجزیه به مولفه­ های اصلی نشان داد که 69/3 درصد تغییرات متغیرهای مورد بررسی در شرایط بدون تنش و تنش خشکی توسط مؤلفه اول و 99/4 درصد تغییرات مذکور توسط مؤلفه ‏های اول و دوم قابل توجیه می­ باشد. نتیجه گیری: در این مطالعه شاخص ­های STI، ATI، K1STI، K2STI، STS، MP، HAM و GMP مطلوب تشخیص داده شدند. لذا این شاخص­ های توانستند ارقام متحمل به خشکی و دارای عملکرد مطلوب در هر دو شرایط محیطی مورد بررسی (شرایط بدون تنش خشکی و تنش خشکی) را شناسایی نمایند. ارقامی که توانستند در هر دو شرایط محیطی توسط شاخص ­های مذکور مورد گزینش قرار بگیرند به ترتیب شامل ارقام شماره 10، 2 و 6 بودند